{"id":922,"date":"2023-12-28T13:59:14","date_gmt":"2023-12-28T13:59:14","guid":{"rendered":"http:\/\/skryptorium.org\/?p=922"},"modified":"2024-01-08T18:04:53","modified_gmt":"2024-01-08T18:04:53","slug":"dwa-lata-na-plazy-czas-na-podsumowanie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/skryptorium.org\/index.php\/2023\/12\/28\/dwa-lata-na-plazy-czas-na-podsumowanie\/","title":{"rendered":"Dwa lata na pla\u017cy…Czas na podsumowanie"},"content":{"rendered":"

Uwa\u017cni Czytelnicy i obserwatorzy wiedz\u0105, \u017ce przez niespe\u0142na dwa lata zajmowali\u015bmy si\u0119 zadaniem, kt\u00f3re roboczo nazwali\u015bmy akcj\u0105 oczyszczania pla\u017c i teren\u00f3w przyleg\u0142ych. W tej formule akcja ta ko\u0144czy si\u0119 wraz z ko\u0144cem bie\u017c\u0105cego roku. W przed\u015bwi\u0105teczny pi\u0105tek podsumowali\u015bmy t\u0119 akcj\u0119 na specjalnej konferencji pt. „Na szlakach ko\u0142obrzeskiej historii”. O pocz\u0105tkach tej akcji opowiedzia\u0142a prezes Fundacji „Skryptorium” \u017baneta Czerwi\u0144ska – poni\u017cej zapis ca\u0142ej przedstawionej przyby\u0142ym na spotkanie opowie\u015bci.\u00a0<\/strong><\/p>\n

Pocz\u0105tek<\/h6>\n

By\u0142 rok 2020, wydawa\u0142oby si\u0119: odleg\u0142a przesz\u0142o\u015b\u0107. Z koleg\u0105 Robertem Maziarzem<\/strong> realizowali\u015bmy produkcj\u0119 dla kana\u0142u \u201eSzlakiem lat\u201d (gotowy film mo\u017cna zobaczy\u0107 tutaj<\/a>). Robert zaprosi\u0142 swojego przyjaciela Olafa Popkiewicza<\/strong>. W upalny sierpniowy dzie\u0144, wraz z nasz\u0105 fotoreporterk\u0105 Ma\u0142gosi\u0105 Abramowicz<\/strong>, naszymi dzie\u0107mi, Ew\u0105 Wendland<\/strong> wybrali\u015bmy si\u0119 na ow\u0105 realizacj\u0119, swoisty „piknik redakcyjny”. Miejscem spotkania by\u0142a pla\u017ca na wysoko\u015bci Podczela. I wiadomo: je\u015bli Robert i Olaf spotykaj\u0105 si\u0119 w jednym miejscu, nie\u00a0 ma mowy o zwyk\u0142ym wypoczynku. Zw\u0142aszcza, kiedy na pla\u017c\u0119 chodzi si\u0119 z drabin\u0105 i\u00a0 jak to reporterzy \u2013 z ca\u0142ym sprz\u0119tem realizacyjnym\u2026 (dalsza cz\u0119\u015b\u0107 tekstu pod<\/em> zdj\u0119ciami)<\/em><\/p>\n

\"\" \"\"<\/p>\n

Biegaj\u0105c z kamer\u0105 omal si\u0119 nie potkn\u0119\u0142am o d\u017awigary skrzyd\u0142a samolotowego. Woda by\u0142a lodowata, i bardzo przejrzysta. Owe d\u017awigary by\u0142o bardzo \u0142adnie widoczne.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Je\u015bli ogl\u0105dali\u015bcie Pa\u0144stwo program \u201ePoszukiwacze historii\u201d, zapewne pami\u0119tacie beachcombers\u00f3w. By\u0142 to odcinek o tym, co mo\u017cna znale\u017a\u0107 na pla\u017cy. Tam znaleziono wyj\u0105tkow\u0105 rzecz, jak\u0105 by\u0142 \u00d6ltankwagen.\u00a0 Czyli cysterna olejowa z r\u0119cznym nap\u0119dem. W\u0142a\u015bnie podczas tego naszego spotkania wydobyto ko\u0142o od niej.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Potem trafi\u0142a nam si\u0119 opona radziecka, ale i zbiornik paliwa ze skrzyd\u0142a samolotu. Jak wida\u0107, by\u0142o to owocne spotkanie.<\/p>\n

\"\" \"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

I kiedy tak patrzy\u0142am na te pozosta\u0142o\u015bci, wpad\u0142am na pomys\u0142, aby tak na powa\u017cnie, z pozwoleniami, zaj\u0105\u0107 si\u0119\u00a0 oczyszczaniem naszych pla\u017c z tego z\u0142omowiska.<\/p>\n

To by\u0142 pocz\u0105tek. Jak posz\u0142a realizacja…?\u00a0<\/h6>\n

Od pomys\u0142u do realizacji nie by\u0142o daleko. Nieco w drog\u0119 wesz\u0142a nam pandemia, ale jak tylko by\u0142o mo\u017cliwe, zacz\u0119\u0142am gromadzi\u0107 pozwolenia. Urz\u0105d Morski w Szczecinie do\u015b\u0107 d\u0142ugo wyra\u017ca\u0142 zgod\u0119 na to, by\u015bmy mogli wysprz\u0105ta\u0107 pla\u017c\u0119. Wojew\u00f3dzki Konserwator Zabytk\u00f3w te\u017c nie wydaje pozwole\u0144 od r\u0119ki tym bardziej, \u017ce w pobli\u017cu by\u0142y stanowiska archeologiczne. Nadzoru nad naszymi pracami podj\u0105\u0142 si\u0119 dr Przemys\u0142aw Ko\u0142osowski<\/strong>, zorganizowany zosta\u0142 nadz\u00f3r saperski, kt\u00f3ry pe\u0142nili: J\u00f3zef Melon, Karol Korniak, Maciej Grabowski i Roman Grabowski<\/strong>.\u00a0 Kiedy w ko\u0144cu pozwolenia zosta\u0142y zgromadzone, zacz\u0119li\u015bmy\u2026<\/p>\n

Nasze prace polega\u0142y na regularnym patrolowaniu, sprz\u0105taniu w ma\u0142ych grupach, a raz na kilka miesi\u0119cy przyje\u017cd\u017ca\u0142a grupa \u2013 przedstawiciele r\u00f3\u017cnych stowarzysze\u0144.<\/p>\n

Zaczynali\u015bmy wszystko wsp\u00f3lnie z Robertem, Monik\u0105, Czarkiem i nieod\u0142\u0105cznym Stowarzyszeniem Neptun.<\/strong> Stopniowo do\u0142\u0105czali do nas ochotnicy zrzeszeni i niezrzeszeni, g\u0142\u00f3wnie pasjonaci historii, r\u00f3wnie\u017c mieszka\u0144cy Ko\u0142obrzegu.<\/p>\n

\u00a0Pierwsze wi\u0119ksze spotkanie odby\u0142o si\u0119 w marcu 2022 roku, kiedy to do\u0142\u0105czyli do sta\u0142ej ekipy koledzy z Koszalina: Darek, Piotr i Krzysztof<\/strong>. Go\u015bcinnie przyjecha\u0142 r\u00f3wnie\u017c Olaf Popkiewicz<\/strong> i przyjaciele ze Stowarzyszenia \u201eWarta\u201d: Tomasz i Rafa\u0142<\/strong>.<\/p>\n

\u00a0W\u015br\u00f3d wielu rzeczy okre\u015blanych przez nas mianem z\u0142omu, czyli fragmenty \u0142\u00f3\u017cek, jakie\u015b blachy, bli\u017cej niezidentyfikowane cz\u0119\u015bci rowerowe\u2026<\/p>\n

\"1. <\/a> <\/div> <\/div>
\"2. <\/a> <\/div>
\"3. <\/a> <\/div> <\/div> <\/div>
\"4. <\/a> <\/div> <\/div> <\/div> <\/div>\n

…trafi\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c znaleziska historyczne, takie jak: obr\u0119cz od stanowiska strzelca, z widoczn\u0105 oryginaln\u0105 farb\u0105 – prawdopodobnie pochodz\u0105ca z pojazdu opancerzonego, podajnik, tarcza hamulcowa, ko\u0142o z napisem \u201eOpel\u201d, ko\u0142o z elementem hydrauliki, prawdopodobnie od samolotu, ale r\u00f3wnie\u017c fragment kokpitu I\u0142-2 „Sturmovika”. O tym samolocie b\u0119dzie jeszcze mowa w dalszej cz\u0119\u015bci.<\/p>\n

Te rzeczy zosta\u0142y przekazane do Muzeum Or\u0119\u017ca Polskiego w Ko\u0142obrzegu.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

I do tej jednostki trafi\u0142a radlica \u2013 kamienny przedmiot z epoki neolitu, jak dot\u0105d najstarszy zabytek, jaki podczas tej akcji zosta\u0142 znaleziony przez Roberta Maziarza. Oczywi\u015bcie jest przekazana decyzj\u0105 Wojew\u00f3dzkiego Konserwatora Zabytk\u00f3w do Muzeum Or\u0119\u017ca Polskiego.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Dzi\u0119ki sentymentalnej wsp\u00f3\u0142pracy ze Stowarzyszeniem Templum<\/strong>, przyjecha\u0142o na nasze pla\u017ce mn\u00f3stwo uczestnik\u00f3w Zlotu Poszukiwaczy \u201eKocio\u0142 Tajemnic\u201d – 130 os\u00f3b.\u00a0 Dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Starosty Ko\u0142obrzeskiego Tomasza Tamborskiego<\/strong> i w\u00f3jta Gminy Ko\u0142obrzeg W\u0142odzimierza Popio\u0142ka<\/strong> uczestnik\u00f3w ulokowali\u015bmy na Campingu Bia\u0142a Mewa w D\u017awirzynie, ale ca\u0142a akcja dzia\u0142a si\u0119 na naszych pla\u017cach.<\/p>\n

Znowu w\u015br\u00f3d z\u0142omu trafi\u0142o si\u0119 kilka ciekawostek historycznych: na przyk\u0142ad Krzysztof<\/strong> znalaz\u0142 kul\u0119 armatni\u0105, tu widoczny jest r\u00f3wnie\u017c fragment \u015bredniowiecznej podkowy. Piecz\u0119 nad tymi powzi\u0105\u0142 nasz nadz\u00f3r archeo.<\/p>\n

\"41\" <\/a> <\/div> <\/div>
\"42\" <\/a> <\/div> <\/div> <\/div> <\/div>\n

Serdecznie pozdrawiam wszystkich, Krzysia Wo\u017anego i Romka Dombka<\/strong>, a tak\u017ce nasz\u0105 kochan\u0105 kr\u00f3low\u0105 Ani\u0119, Iz\u0119, Marcel\u0119 z Przemkiem, oczywi\u015bcie Darka Franza<\/strong> i ca\u0142e stowarzyszenie Templum<\/strong>. Mamy serdeczny kontakt do dzi\u015b.<\/p>\n

\"13\" <\/a> <\/div> <\/div>
\"16\" <\/a> <\/div> <\/div>
\"19\" <\/a> <\/div> <\/div>
\"zlot <\/a> <\/div> <\/div> <\/div> <\/div>\n

I przysz\u0142a jesie\u0144 2022 roku. Wsp\u00f3lnie z Sebastianem „Buk\u0105” Witkowskim<\/strong>, znanym wsp\u00f3\u0142prowadz\u0105cym program \u201ePoszukiwacze Historii\u201d wpadli\u015bmy na pomys\u0142, \u017ceby zaprosi\u0107 do Ko\u0142obrzegu znane chyba wszystkim stowarzyszenie \u201eDenar\u201d z Kalisza. I sta\u0142o si\u0119: przyjechali. Oczywi\u015bcie oczyszczamy pla\u017ce, wrze\u015bniowe sztormy nam sprzyja\u0142y. Zn\u00f3w na wysoko\u015bci dawnego lotniska Luftwaffe w Podczelu trafi\u0142y nam si\u0119 ciekawostki historyczne, np. fragment goleni podwozia, by\u0107 mo\u017ce z Ju 88, klapka wywa\u017caj\u0105ca (trymer) z ci\u0119\u017carkiem wywa\u017caj\u0105cym, element poszycia samolotu, oraz najprawdopodobniej fragment podwozia od Ju 87 \u201eStuka\u201d.<\/p>\n

Szczeg\u00f3lne podzi\u0119kowania za pomoc w identyfikacji nale\u017c\u0105 si\u0119 dla Arkadiusza Siewierskiego \u201eWoodhavena\u201d,<\/strong> bo bez wiedzy tego fachowca by\u0142oby naprawd\u0119 o wiele trudniej zidentyfikowa\u0107 cokolwiek.<\/p>\n

Wszystko przekazane zosta\u0142o do Muzeum Or\u0119\u017ca Polskiego w Ko\u0142obrzegu.<\/p>\n

\"3.\" <\/a> <\/div> <\/div>
\"4.\" <\/a> <\/div> <\/div>
\"5.\" <\/a> <\/div> <\/div>
\"6.\" <\/a> <\/div> <\/div> <\/div> <\/div>\n

Samolotowe cz\u0119\u015bci to nie jedyne znalezisko podczas tej wizyty. Kolejny dzie\u0144 przyni\u00f3s\u0142 \u201ewybuchowe\u201d znaleziska. Obecny podczas poszukiwa\u0144 Saper\u00a0 J\u00f3zef Melon<\/strong> musia\u0142 interweniowa\u0107 i wzywa\u0107 policj\u0119.<\/p>\n

\"7.\" <\/a> <\/div> <\/div>
\"8.\" <\/a> <\/div> <\/div> <\/div> <\/div>\n

Pracowali\u015bmy w naprawd\u0119 trudnych warunkach atmosferycznych. Zima nam nie przeszkadza\u0142a, cho\u0107 warunki \u0142atwe nie by\u0142y. W grudniu odwiedzi\u0142a nas kolejna grupa go\u015bci, tym razem nazwa\u0142am ich og\u00f3lnie \u201ez Dolnego \u015al\u0105ska\u201d, kt\u00f3rych przyjazd zorganizowa\u0142 S\u0142awek. Cho\u0107 zimno i \u015bnieg, wyci\u0105gn\u0119li\u015bmy kolejnych kilka kilogram\u00f3w z\u0142omu z pla\u017cy, trafi\u0142o si\u0119 te\u017c kilka ciekawostek. Niema\u0142o k\u0142opotu z wydobyciem sprawi\u0142a poszukiwaczom nietypowa obr\u0119cz-ci\u0119\u017cka i zdecydowanie inna, ni\u017c znajdowane dotychczas na pla\u017cy. Okaza\u0142a si\u0119 reliktem epoki gierkowskiej – by\u0142a to obr\u0119cz od \u017cyrandola, modnych w tamtej epoce.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Odcinki pla\u017c obj\u0119te naszymi pozwoleniami by\u0142y patrolowane regularnie, zw\u0142aszcza po sztormach (a bywa\u0142o, \u017ce w czasie sztorm\u00f3w r\u00f3wnie\u017c). Podczas jednego z takich patroli, po sztormowych zawieruchach,\u00a0 Miko\u0142aj<\/strong>, nasz cz\u0142owiek z uprawnieniami saperskimi wypatrzy\u0142 bomby \u0107wiczebne. Wraz z kolegami z Koszalina zorganizowali\u015bmy ich wydobycie. Wydobyte bomby wygl\u0105daj\u0105 na \u00dcbungsbombe ZC 50 A oraz ZC 50 C – za pomoc i identyfikacj\u0119 oraz obszerne materia\u0142y \u017ar\u00f3d\u0142owe jak zawsze dzi\u0119kujemy Arkadiuszowi Siewierskiemu „Woodhaven”<\/strong> – to niekwestionowany specjalista w dziedzinie lotnictwa. Te w najlepszym stanie trafi\u0142y oczywi\u015bcie do Muzeum Or\u0119\u017ca Polskiego.<\/p>\n

\"1.\" <\/a> <\/div> <\/div>
\"2.\" <\/a> <\/div>
\"3.\" <\/a> <\/div> <\/div> <\/div> <\/div>\n

I kolejne zimowe wyj\u015bcie \u2013 tym razem Darek trafi\u0142 co\u015b, co naprawd\u0119 znajduje si\u0119 bardzo rzadko. Szczeg\u00f3\u0142y ujawnia\u0142y si\u0119 w miar\u0119 oczyszczania. I dzi\u0119ki naszym Przyjacio\u0142om z DENAR Kalisz – Stowarzyszenie Poszukiwaczy \u015alad\u00f3w Historii,<\/strong> a tak\u017ce dzi\u0119ki ekipie Tank Hunter<\/strong> – wiemy, co to jest. Przedstawiamy celownik refleksyjny Flakvisier 35 – u\u017cywany przez si\u0142y zbrojne Niemiec. Flakvisier 35 stosowany by\u0142 w armatach przeciwlotniczych. Przekazali\u015bmy t\u0119 zdobycz do zbior\u00f3w ko\u0142obrzeskiego Muzeum Or\u0119\u017ca Polskiego, gdzie razem z Flakvisierem trafi\u0142y r\u00f3wnie\u017c m.in. niewybite nie\u015bmiertelniki, guziki mundurowe, ceg\u0142a szamotka oraz wiele innych drobiazg\u00f3w.<\/p>\n

\"1.\" <\/a> <\/div> <\/div>
\"2.\" <\/a> <\/div>
\"3.\" <\/a> <\/div> <\/div> <\/div>
\"4.\" <\/a> <\/div> <\/div>
\"5.\" <\/a> <\/div> <\/div> <\/div> <\/div>\n

Kolejna wizyta fantastycznych ludzi z G\u00f3rnego \u015al\u0105ska, kt\u00f3rych zorganizowa\u0142 nasz przyjaciel Arkadiusz Dominiec<\/strong> z Muzeum \u015al\u0105skiego Wrze\u015bnia 1939 w Tychach<\/strong>. Przyjecha\u0142a grupa poszukiwawcza zwi\u0105zana z tym muzeum, a tak\u017ce ze Stowarzyszenia Eksploracyjnego NIEZAPOMINAJKA<\/strong> i Stowarzyszenia Jastrz\u0119bski Wrzesie\u0144 1939<\/strong>. \u00a0Go\u015bcinnie uczestniczy\u0142 tak\u017ce nasz kolega Marcin Bertman z firmy Polarms.<\/strong><\/p>\n

Arek, jak przyzna\u0142, zawsze chcia\u0142 eksplorowa\u0107 pla\u017c\u0119 zachodni\u0105, tote\u017c i tak to zaplanowali\u015bmy. Spodziewali\u015bmy si\u0119 g\u0142\u00f3wnie znalezisk z czas\u00f3w II Wojny \u015bwiatowej, cho\u0107 mnie samej marzy\u0142o si\u0119 tak nie\u015bmia\u0142o znale\u017a\u0107 co\u015b spoza epoki II wojny \u015awiatowej. I nie spodziewa\u0142am si\u0119, \u017ce ta wizyta rozpocznie ca\u0142kiem nowy etap naszych prac.<\/p>\n

\u00a0Kiedy kolega Bart\u0142omiej Plutecki<\/strong> powiedzia\u0142, \u017ce ma co\u015b naprawd\u0119 fajnego, nie da si\u0119 ukry\u0107, \u017ce najpierw s\u0105dzi\u0142am, \u017ce w co\u015b mnie to kochane towarzystwo wkr\u0119ca. Pierwsza my\u015bl: jaki\u015b fajny pancerny element albo mo\u017ce STG, mo\u017ce jaki\u015b destrukt Mausera…? Niedawno przecie\u017c takiego znaleziska dokona\u0142 Rafa\u0142 z „Neptuna”. Tymczasem Bartek stawia plecak na \u015bcie\u017cce i wyjmuje z niego\u2026 kul\u0119 armatni\u0105 – na poni\u017cszym zdj\u0119ciu to akurat ta ostatnia. Jej waga pierwotna wynosi\u0142a 5 kg – co si\u0119 r\u00f3wna wadze 11 funt\u00f3w:\"\"<\/p>\n

To znalezisko rozpocz\u0119\u0142o wysyp historycznych zabytk\u00f3w. Zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 granaty – najwi\u0119kszy mia\u0142 12 kg \u2013 ponad 26 funt\u00f3w.<\/p>\n

\u00a0Nast\u0119pnie kule armatnie, kartaczowe i muszkietowe, tak\u017ce o\u0142owiany pocisk muszkietowy.\u00a0 Ciekawostk\u0105 s\u0105 wagomiary znalezionych kul. Na przyk\u0142adzie zdj\u0119cia r\u00f3\u017cnica jest znaczna \u2013 \u015brednica taka sama, ale waga zupe\u0142nie inna.<\/p>\n

Znalazcy, mi\u0119dzy innymi: wspomniany ju\u017c\u00a0Bart\u0142omiej Plutecki wraz z synem Szymkiem, Lucjan Lerch, Jerzy Kurzak, Arkadiusz Dominiec, Dariusz Piotrowski, Micha\u0142 Chowaniak, Ryszard Sapek, Ireneusz Guzy, Antoni Jaromin, \u0141ukasz Wawoczny, Jacek Rusinek\u00a0i\u00a0Adam z Arlet\u0105 \u00a0Kirej<\/strong> znajdowali nawet po kilka sztuk zabytkowych kul r\u00f3\u017cnego wagomiaru. W efekcie zbi\u00f3r osi\u0105gn\u0105\u0142 \u0142\u0105cznie 30 sztuk zabytkowych kul, pochodz\u0105cych najprawdopodobniej z okresu Wojny Siedmioletniej.<\/p>\n

\"2.\" <\/a> <\/div> <\/div> <\/div>
\"2a.\" <\/a> <\/div> <\/div>
\"2b.\" <\/a> <\/div> <\/div> <\/div>
\"2c.\" <\/a> <\/div> <\/div>
\"4.\" <\/a> <\/div> <\/div> <\/div> <\/div>\n

Zgodnie z warunkami pozwolenia w\u0142a\u015bciciela terenu oraz Wojew\u00f3dzkiego Konserwatora Zabytk\u00f3w, wszystkie te znaleziska zosta\u0142y zg\u0142oszone do WKZ.<\/p>\n

Amunicja zabytkowa nie by\u0142a jedyn\u0105, kt\u00f3ra zalega\u0142a w ziemi. Akcja fundacji to g\u0142\u00f3wnie oczyszczanie pla\u017c i teren\u00f3w przyleg\u0142ych z element\u00f3w niebezpiecznych, a i tych nie zabrak\u0142o. Nadz\u00f3r saperski, kt\u00f3ry pe\u0142ni\u0142\u00a0Karol Korniak<\/strong>,\u00a0mia\u0142 pe\u0142en r\u0119ce roboty.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Jednak nie tylko kule i ta powojenna amunicja zosta\u0142y znalezione. Kolega\u00a0Jaros\u0142aw Jaromin<\/strong> z grupy poszukiwawczej Muzeum \u015al\u0105skiego Wrze\u015bnia 1939 w Tychach znalaz\u0142 naprawd\u0119 ciekawostk\u0119. D\u0142ugo si\u0119 zastanawiali\u015bmy, co to mo\u017ce by\u0107, ostatecznie dzi\u015b z du\u017c\u0105 doz\u0105 prawdopodobie\u0144stwa mo\u017cna zidentyfikowa\u0107 ten przedmiot jako uchwyt od przybijaka karabinu czarnoprochowego.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Podobnie du\u017ce emocje wzbudzi\u0142 znak to\u017csamo\u015bci. Kiedy kolega\u00a0Darek Piotrowski<\/strong> podnosi\u0142 jedn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 owej szczeg\u00f3lnej blaszki, widzieli\u015bmy jedynie, \u017ce jest \u201ewybita\u201d.\u00a0 Uda\u0142o si\u0119 dostrzec nazw\u0119: Kolberg. Po chwili Darek znalaz\u0142 drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107. Niekt\u00f3re informacje s\u0105 widoczne i czytelne. Najwa\u017cniejsze dane uda\u0142o si\u0119 odczyta\u0107: imi\u0119 i nazwisko: Walter Goers, Kolberg (wiadomo: Ko\u0142obrzeg) Baustra\u00dfe \u2013 dzisiejsza ulica Budowlana, ponadto 1 Ers. Abt. \u00a0(skr\u00f3t od Erzatz Abteilung \u2013 zast\u0119pczy\/zapasowy oddzia\u0142). Zdj\u0119cie to rekonstrukcja cyfrowa, jedna cz\u0119\u015b\u0107 jest zagi\u0119ta.<\/p>\n

\"7.\" <\/a> <\/div> <\/div>
\"7a.\" <\/a> <\/div> <\/div> <\/div>
\"7b.\" <\/a> <\/div> <\/div> <\/div> <\/div>\n

Przysz\u0142a pora na kolejn\u0105 wizyt\u0119 „Denara” z Kalisza. Podczas pierwszej, jesiennej wizyty zosta\u0142 namierzony du\u017cy przedmiot. R\u0119cznie nie da\u0142o si\u0119 go wydoby\u0107, a wygl\u0105da\u0142o to na naprawd\u0119 grubsz\u0105 spraw\u0119. Trzeba by\u0142o postara\u0107 si\u0119 o pozwolenie na wjazd koparki, to r\u00f3wnie\u017c zaj\u0119\u0142o troch\u0119 czasu. Na takie wydobycie przyby\u0142a r\u00f3wnie\u017c grupa popularnie zwana wroc\u0142awskimi\u00a0 \u201eKrasnalami\u201d, odwiedzi\u0142 nas r\u00f3wnie\u017c Uki ze Szczecina i Mirek, bardziej znany jako Czas Poszukiwa\u0144.<\/p>\n

Morze troszk\u0119 broni\u0142o tego skarbu \u2013 przymierzali\u015bmy si\u0119 do wydobycia dwa dni. Pla\u017cy po prostu nie by\u0142o, zatem i koparka niewiele by nam da\u0142a. Ale kolejne kilogramy z\u0142omu znalezione.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u201eKrasnalom\u201d uda\u0142o si\u0119 nawet znale\u017a\u0107 resztki instrumentu. \u00a0Marcela znalaz\u0142a swastyk\u0119, pochodz\u0105c\u0105 najprawdopodobniej z jakiego\u015b sztandaru.<\/p>\n

\"1.\" <\/a> <\/div> <\/div>
\"2.\" <\/a> <\/div> <\/div> <\/div> <\/div>\n

Kiedy nie da\u0142o rady pracowa\u0107 na pla\u017cy, pracowali\u015bmy na terenach przyleg\u0142ych. I zn\u00f3w na roboczo nazwanym \u201epolu kul\u201d kolejn\u0105 ilo\u015b\u0107 kul armatnich.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

W ko\u0144cu jednak pla\u017ca si\u0119 zdecydowa\u0142a odda\u0107 swoje skarby i koparka mog\u0142a wjecha\u0107. Co si\u0119 okaza\u0142o: namierzony sygna\u0142 skrywa\u0142 ogromn\u0105 ilo\u015b\u0107 fragment\u00f3w najprawdopodobniej I\u0141-2 \u201eSturmovik\u201d, a konkretnie: ogromne fragmenty statecznika poziomego. Tabliczka znamionowa na tyle, ile da\u0142o si\u0119 odczyta\u0107, mog\u0142a r\u00f3wnie\u017c na to wskazywa\u0107.<\/p>\n

\"4. <\/a> <\/div> <\/div> <\/div>
\"5. <\/a> <\/div> <\/div> <\/div>
\"6. <\/a> <\/div> <\/div> <\/div>
\"7. <\/a> <\/div> <\/div> <\/div>
\"8. <\/a> <\/div> <\/div> <\/div>
\"8a.\" <\/a> <\/div> <\/div>
\"9. <\/a> <\/div> <\/div> <\/div> <\/div>\n

Zdj\u0119cia tylko cz\u0119\u015bciowo mog\u0105 obrazowa\u0107, jak ci\u0119\u017ckie by\u0142y elementy, kt\u00f3re wydobyli\u015bmy. Dzi\u0119ki pomocy starosty ko\u0142obrzeskiego Tomasza Tamborskiego uda\u0142o si\u0119 wszystko przewie\u017a\u0107 oczywi\u015bcie do Muzeum Or\u0119\u017ca Polskiego.<\/p>\n

\"10 <\/a> <\/div> <\/div>
\"10 <\/a> <\/div> <\/div> <\/div> <\/div>\n

We wrze\u015bniu tego roku rozpocz\u0119li\u015bmy ostatni etap prac zwi\u0105zanych z oczyszczaniem pla\u017cy i teren\u00f3w przyleg\u0142ych. I tym razem nie zawiedli nasi przyjaciele, kt\u00f3rzy nam w tych pracach pomagali. Tym razem, ze wzgl\u0119du mi\u0119dzy innymi na inwestycje w Podczelu, skupili\u015bmy si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na terenach w cz\u0119\u015bci zachodniej.<\/p>\n

Zjecha\u0142a si\u0119 naprawd\u0119 fajna ekipa – reprezentanci Stowarzysze\u0144:\u00a0 Denar\u201d z Kalisza, KPE \u201eEksplorer\u201d z \u0141odzi, Warmi\u0144sko \u2013 Mazurskiego Stowarzyszenia Historyczno \u2013 Kolekcjonerskiego, Stowarzyszenia \u201eTemplum\u201d, Niepor\u0119ckiego Stowarzyszenia Historycznego, przedstawicieli Grupy Pozytywnych Detektoryst\u00f3w\u00a0 oraz\u00a0 lokalnego \u201eNeptun \u2013 Przygoda, Pasja, Eksploracja\u201d. Nadz\u00f3r saperski podj\u0105\u0142 Maciej Grabowski<\/strong> z firmy Nuclear, razem z Romanem Grabowskim<\/strong>. I po raz pierwszy uda\u0142o si\u0119 zaprosi\u0107 do nas Damiana P\u0142owego<\/strong>, historyka, kt\u00f3rego z Ko\u0142obrzegiem \u0142\u0105czy wi\u0119cej, ni\u017c si\u0119 mo\u017ce wydawa\u0107.<\/p>\n

Je\u015bli przyby\u0142a taka ekipa, to nic dziwnego, \u017ce ten ostatni etap obfitowa\u0142 w znaleziska.\u00a0 „Eksplorer” trafi\u0142 na zag\u0142\u0119bie kul \u2013 w wi\u0119kszo\u015bci kartaczowych. Chyba nie by\u0142o osoby, kt\u00f3ra by nie znalaz\u0142a kuli.<\/p>\n

\"1.\" <\/a> <\/div> <\/div> <\/div>
\"2 <\/a> <\/div> <\/div>
\"2 <\/a> <\/div> <\/div>
\"2 <\/a> <\/div> <\/div>
\"2 <\/a> <\/div> <\/div> <\/div> <\/div>\n

Ale najwi\u0119kszym znaleziskiem mo\u017ce cieszy\u0107 si\u0119 Marcin Czubi\u0144ski<\/strong> z Warmi\u0144sko \u2013 Mazurskiego Stowarzyszenia Historyczno \u2013 Kolekcjonerskiego. Jak powiedzia\u0142, na \u201eniepewnym\u201d sygnale namierzy\u0142 najwi\u0119ksze jak dot\u0105d znalezisko: granat obl\u0119\u017cniczy wa\u017c\u0105cy ponad 60 kilogram\u00f3w \u2013 tj. 130 funt\u00f3w.\u00a0Jak wida\u0107, znaleziono tak wiele r\u00f3\u017cnej wielko\u015bci kul, \u017ce mo\u017cna by\u0142o nawet utworzy\u0107 z nich ba\u0142wanka.<\/p>\n

\"3 <\/a> <\/div> <\/div>
\"3 <\/a> <\/div> <\/div>
\"3 <\/a> <\/div> <\/div>
\"3 <\/a> <\/div> <\/div> <\/div> <\/div>\n

Nasz nadz\u00f3r saperski te\u017c mia\u0142 pe\u0142ne r\u0119ce roboty. Roman i Maciej znale\u017ali nawet pocisk z czas\u00f3w I wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n

\"4 <\/a> <\/div> <\/div>
\"4 <\/a> <\/div>
\"4 <\/a> <\/div> <\/div> <\/div>
\"4 <\/a> <\/div> <\/div> <\/div> <\/div>\n

Niez\u0142ym trafieniem mo\u017ce si\u0119 pochwali\u0107 Mati z \u201eDenara\u201d, gdy\u017c trafi\u0142 bardzo dobrze zachowany celownik – w\u0142a\u015bciwie jego cz\u0119\u015b\u0107 – z MG-34:<\/p>\n

\"5 <\/a> <\/div> <\/div>
\"5 <\/a> <\/div>
\"5 <\/a> <\/div> <\/div> <\/div> <\/div>\n

Marcin trafi\u0142 jeszcze niemiecki znaczek od kordzika:<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Natomiast Roman Grabowski znalaz\u0142 co\u015b naprawd\u0119 rzadkiego, ale w bardzo dobrym stanie: odznak\u0119 za rany:<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Odznaki te przyznawano w trzech wersjach: czarnej, srebrnej i z\u0142otej. W skr\u00f3cie ujmuj\u0105c:\u00a0 te kolory by\u0142y uzale\u017cnione od ilo\u015bci ran. Tu jak wida\u0107, mamy odznak\u0119 czarn\u0105, co oznacza, \u017co\u0142nierz zosta\u0142 zraniony 1 lub 2 razy podczas walki lub podczas ataku powietrznego.<\/p>\n

W tych poszukiwaniach znale\u017ali\u015bmy \u0142\u0105cznie 172 kule \u2013 w wi\u0119kszo\u015bci kartaczowe, ale i armatnie, i niewybuchy.\u00a0 I jak wida\u0107, tak zwane \u201eminionki\u201d \u2013 czyli pociski typu Mini\u00e9, a tak\u017ce wiele pocisk\u00f3w o\u0142owianych.<\/p>\n

\"f-1-scaled\" <\/a> <\/div> <\/div>
\"7.\" <\/a> <\/div> <\/div> <\/div> <\/div>\n

W trakcie kolejnych wyj\u015b\u0107 z ciekawostek historycznych mo\u017cna uzna\u0107 kolejny znak to\u017csamo\u015bci, kt\u00f3ry trafi\u0142 wiceprezes fundacji, Tomasz. Pochodzi on z bazy lotniczej Markersdorf (113 Fliegerhorst Horstkompanie Markersdorf bei Saint Polten), kt\u00f3ra w latach 1939 – 1945 by\u0142a lotniskiem wojskowym niemieckich si\u0142 powietrznych w gminie Markersdorf w pobli\u017cu St. P\u00f6lten w Dolnej Austrii.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

To nie s\u0105 wszystkie znaleziska, jakie na pla\u017cach i terenach przyleg\u0142ych zosta\u0142y znalezione. Na to podsumowanie wybrali\u015bmy te najciekawsze. Wszystkie przedmioty, wraz z pe\u0142n\u0105 dokumentacj\u0105, zosta\u0142y zg\u0142oszone do WKZ.<\/p>\n

Podczas naszych prac realizowali\u015bmy r\u00f3wnie\u017c inne zadanie – ale o tym wkr\u00f3tce w osobnym artykule.\u00a0<\/p>\n

Czas\u00a0 na liczby, kt\u00f3re nigdy nie k\u0142ami\u0105:<\/em><\/strong><\/p>\n

Pami\u0105tki historyczne<\/strong>:<\/p>\n

– \u0142\u0105cznie ponad 30 sztuk pami\u0105tek historycznych przekazanych do Muzeum Or\u0119\u017ca Polskiego (nie licz\u0105c ogromnych fragment\u00f3w domniemanego „Sturmovika” z pla\u017cy)<\/p>\n

– zabytki w postaci radlicy \u2013 topora, r\u00f3wnie\u017c przekazanej do Muzeum Or\u0119\u017ca Polskiego<\/p>\n

– \u0142\u0105cznie ponad 200 zabytkowych granat\u00f3w i kul r\u00f3\u017cnego wagomiaru \u2013 oczekuj\u0105cych na ogl\u0119dziny Konserwatora Zabytk\u00f3w.<\/p>\n

Niewybuchy:<\/strong><\/p>\n

1 granat przeciwpiechotny<\/p>\n

18 sztuk tak zwanych \u201einnych\u201d (\u0142uski z \u0142adunkiem miotaj\u0105cym, itp.)<\/p>\n

10 zapalnik\u00f3w\u00a0 od bomb lotniczych z widocznym materia\u0142em wybuchowym<\/p>\n

18 sztuk amunicji strzeleckiej przeciwlotniczej<\/p>\n

19 r\u00f3\u017cnych pocisk\u00f3w artyleryjskich<\/p>\n

\u2026 37 bomb lotniczych.<\/p>\n

Uwaga w raporcie saperskim: rejon lotniska Bagicz wymaga sprawdzenia na wyst\u0119powanie przedmiot\u00f3w wybuchowych i niebezpiecznych ze wzgl\u0119du na du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 zg\u0142osze\u0144.\u00a0 <\/em><\/strong><\/p>\n

Z\u0142om:<\/strong><\/p>\n

Tak okre\u015blali\u015bmy wydobywane z brzeg\u00f3w morza czy spod piasku bezu\u017cyteczny, szkodliwy z\u0142om – cz\u0119sto po\u0142o\u017cony tak, \u017ce m\u00f3g\u0142 zagra\u017ca\u0107 bezpiecze\u0144stwu u\u017cytkownik\u00f3w pla\u017cy. Wydobyli\u015bmy go\u00a0 w ilo\u015bci\u2026<\/p>\n

1 284,5 kg. <\/strong><\/p>\n

Niespe\u0142na tona trzysta kilogram\u00f3w.\u00a0<\/strong><\/p>\n

Walory promocyjne<\/strong> imprezy mia\u0142y tak\u017ce swoje znaczenie:<\/p>\n