Zajmie si\u0119, to oczywiste. Tylko na nasze oko mo\u017ce w kwietniu, kiedy b\u0119dzie ju\u017c na sto procent wiadomo, \u017ce owa mityczna apka albo nie jest gotowa, albo nie ma jej wcale, albo wybuchnie jaka\u015b aferka zwi\u0105zana z tematem. Wcze\u015bniej nie b\u0119dzie na to ani czasu, ani powodu. Oczywi\u015bcie to nasze przypuszczenia, ale jeste\u015bmy pewni, \u017ce tak w\u0142a\u015bnie b\u0119dzie.<\/p>\n
Jednocze\u015bnie na samym wst\u0119pie prosimy nowych rz\u0105dz\u0105cych, nowych \u2013 starych pos\u0142\u00f3w lokalnych o to, by nie wrzuca\u0107 wszystkich organizacji, stowarzysze\u0144 historycznych, do jednego worka z Polskim Zwi\u0105zkiem Eksplorator\u00f3w. Ta organizacja nie reprezentuje interes\u00f3w ca\u0142ego \u015brodowiska poszukiwawczo – historycznego i chyba si\u0119 nie pomylimy twierdz\u0105c, \u017ce nawet do tego nie aspiruje.<\/p>\n
\u00a0Bacznie obserwowali\u015bmy walk\u0119 o zmiany w prawie dotycz\u0105cym zabytk\u00f3w. Stanowczo podkre\u015blamy, \u017ce dostrzegamy potrzeb\u0119 zmian, ale je\u015bli chodzi o nas \u2013 mog\u0142o zosta\u0107 tak, jak by\u0142o, w zwi\u0105zku z tym nie zabierali\u015bmy g\u0142osu w dyskusji, ale i nie przeszkadzali\u015bmy nikomu. Naszym zdaniem mo\u017cna by\u0142oby jedynie popracowa\u0107 nad tym, aby WKZ-ty szybciej wydawa\u0142y decyzje, dokumentacje znacznie wcze\u015bniejszych bada\u0144 mog\u0142yby by\u0107 szybciej dost\u0119pne, mapki do teren\u00f3w poszukiwa\u0144 mog\u0142yby by\u0107 bardziej uproszczone i kilka innych uwag \u2013 ale tak poza tym ca\u0142a reszta mia\u0142a r\u0119ce i nogi. Co b\u0119dzie teraz \u2013 nie wiadomo.<\/p>\n
\u00a0Zacznijmy od plus\u00f3w. Rzeczywi\u015bcie wielk\u0105 zalet\u0105 jest to, \u017ce zg\u0142oszenie (z za\u0142o\u017cenia) b\u0119dzie dzia\u0142a\u0107 b\u0142yskawicznie. Za\u0142\u00f3\u017cmy sytuacj\u0119, \u017ce stowarzyszenie czy osoba prywatna otrzymuje informacj\u0119, \u017ce gdzie\u015b tam jest na takim i takim terenie \u201eco\u015b\u201d. Stowarzyszenie przyje\u017cd\u017ca, pyta rolnika o zgod\u0119, ten j\u0105 wydaje, i w ten sam dzie\u0144 (teoretycznie) b\u0119dzie mo\u017cna na to pole wej\u015b\u0107, sprawdzi\u0107 i ewentualnie albo na serio zaj\u0105\u0107 si\u0119 tematem, albo odpu\u015bci\u0107. Podobnie w sytuacji, gdy gdzie\u015b na przyk\u0142ad podczas inwestycji miejskich \u2013 nagle znajduje si\u0119 jaki\u015b ciekawy przedmiot, wzywa si\u0119 osoby z wykrywaczem, te dokonuj\u0105 przez ow\u0105 mityczn\u0105 apk\u0119 zg\u0142oszenia i legalnie przeszukuj\u0105 teren inwestycji. Wszystko szybko, legalnie i bez obaw przestoju inwestycji. Teraz teoretycznie tego nie wolno, trzeba swoje odczeka\u0107, aby otrzyma\u0107 pozwolenie na poszukiwanie zabytk\u00f3w, inwestor obawia si\u0119 przestoju, w wielu przypadkach archeolog nadzoruj\u0105cy inwestycj\u0119 szuka, by nic nie znale\u017a\u0107 i jest, jak jest. Czasem dla spokoju wpuszcza si\u0119 na szybko zaprzyja\u017anionych poszukiwaczy, po cichu, pod pretekstem szukania \u201erzeczy wsp\u00f3\u0142czesnych\u201d czy innych. A przecie\u017c trudno uwierzy\u0107, \u017ce na inwestycji na terenie historycznym \u201eszuka si\u0119\u201d przedmiot\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych \u2013 zw\u0142aszcza pod nadzorem archeologa. Fakt jest taki, \u017ce pozwolenia na poszukiwania zabytk\u00f3w wydaje WY\u0141\u0104CZNIE WKZ. Nie archeolog nadzoruj\u0105cy, nie w\u0142a\u015bciciel terenu, nie dyrektor muzeum \u2013 Wojew\u00f3dzki Konserwator Zabytk\u00f3w. Wojew\u00f3dzki \u2013 nawet nie miejski. Koniec, kropka.<\/p>\n
Jest jeszcze kilka innych udogodnie\u0144 w za\u0142o\u017ceniu, ale \u201echodzi o to, by te plusy nie przys\u0142oni\u0142y nam minus\u00f3w\u201d.<\/p>\n
Pierwszy i najwi\u0119kszy: co, je\u015bli tej apki do 1 maja nie uda si\u0119 stworzy\u0107? Zg\u0142oszenia przez ePuap…? Ju\u017c widz\u0119 rzesz\u0119 poszukiwaczy w urz\u0119dach formalizuj\u0105cych sw\u00f3j podpis elektroniczny – to raz. Dwa: wiele dotychczasowych aplikacji rz\u0105dowych, jak np. aplikacja mObywatel nie dzia\u0142a tak, jak powinna, a co m\u00f3wi\u0107 o tak szerokim (w za\u0142o\u017ceniu) zastosowaniu „apki” dla poszukiwaczy. Naprawd\u0119 tak ma\u0142e w skali kraju \u015brodowisko s\u0105dzi, \u017ce na potrzeby zwyk\u0142ego hobby pa\u0144stwo wyda ogromne pieni\u0105dze na jej stworzenie, a potem dzia\u0142anie, obs\u0142ug\u0119? Ale po\u017cyjemy, zobaczymy, bo za\u0142o\u017cenia s\u0105 fajne – pytanie, co z ich realizacj\u0105. Naszym zdaniem nale\u017cy na spokojnie, nie na „przed wyborami” przeanalizowa\u0107 wszystko raz jeszcze.<\/p>\n
\u00a0 \u00a0Naszym zdaniem owe zmiany po pierwsze: u\u0142atwiaj\u0105 nielegalny proceder poszukiwa\u0144. Bo czy np. Nadle\u015bnictwo sprawdzi, czy kto\u015b poda\u0142 w zg\u0142oszeniu prawd\u0119, i\u017c ma zgod\u0119 na poszukiwania (gdy\u017c, jak wiadomo, zgoda w\u0142a\u015bciciela terenu pozosta\u0142a i mamy nadziej\u0119, \u017ce pozostanie zawsze)? Nie sprawdzi. Czy rolnik, kt\u00f3ry rano obudzi si\u0119 i zobaczy, \u017ce kto\u015b rozkopa\u0142 mu pole, ma jakiekolwiek prawo do sprawdzenia, kto to zrobi\u0142? Nie \u2013 bo jak\u2026? Nawet je\u015bli \u00f3w rolnik b\u0119dzie mia\u0142 dost\u0119p do apki, jakim\u015b cudem sprawdzi, kto wlaz\u0142 mu na pole, to jak ma dochodzi\u0107 swoich praw? I dlaczego on ma to robi\u0107?<\/p>\n
I kolejna sprawa: odpowiedzialno\u015b\u0107 os\u00f3b szukaj\u0105cych na tym samym terenie. Do tej pory w\u0142a\u015bciciel terenu raczej dba\u0142 o to, by nie wydawa\u0107 zgody na ten sam teren dla kilku os\u00f3b czy te\u017c stowarzysze\u0144. Kto\u015b za\u0142\u00f3\u017cmy sp\u0119dza du\u017co czasu na szukanie w materia\u0142ach \u017ar\u00f3d\u0142owych jakiej\u015b zagadki historycznej. Pisze wnioski o pozwolenia, szuka w archiwach pa\u0144stwowych, uwa\u017cnie \u015bledzi LIDAR, otrzymuje pozwolenie \u2013 i za\u0142\u00f3\u017cmy, znajduje fajne rzeczy. Wed\u0142ug nowego prawa \u2013 ma te rzeczy zamie\u015bci\u0107 w apce do oceny konserwatora. Pytanie brzmi: je\u015bli ka\u017cdy b\u0119dzie widzia\u0142, co na danym terenie zosta\u0142o znalezione, jakie jest prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce dany teren nie zostanie natychmiast nielegalnie przeszukany? I je\u015bli bezpowrotnie zostanie zniszczony kontekst? Kt\u00f3ry naprawd\u0119 ma istotne znaczenie, czy komu\u015b si\u0119 to podoba, czy nie.<\/p>\n
Jak wa\u017cne s\u0105 zabytki, jak wa\u017cna jest historia i jak istotna archeologia \u2013 osobom \u00a0wychowanym na ksi\u0105\u017ckach z serii \u201ePan Samochodzik\u201d czy Joanny Chmielewskiej (tak, ona te\u017c wiele razy podkre\u015bla\u0142a swoje zdanie odno\u015bnie zabytk\u00f3w, zw\u0142aszcza w kwestii ich wywo\u017cenia za granic\u0119) \u00a0nie trzeba tego t\u0142umaczy\u0107. Najpierw przez lata komuny nie szanowano historii naszego kraju, a kiedy jej znaczenie zacz\u0119\u0142o w ko\u0144cu co\u015b znaczy\u0107, nagle wiele os\u00f3b chce umniejszy\u0107 rang\u0119 zar\u00f3wno historii (bo jak na samochodach, komputerach, polityce i sporcie, na historii zna sie ka\u017cdy Polak), jak i samej archeologii.<\/p>\n
Zmiany w prawie s\u0105 konieczne, i za\u0142o\u017cenia nowego prawa s\u0105 u\u0142atwieniem, ale naszym zdaniem nie powinno si\u0119 tak umniejsza\u0107 roli urz\u0119du konserwatora. Warunki pozwole\u0144, cho\u0107 bywaj\u0105 kontrowersyjne, jednak okre\u015blaj\u0105 m.in. istniej\u0105ce stanowiska archeologiczne, kt\u00f3re powinny by\u0107 \u015bwi\u0119to\u015bci\u0105, a na kt\u00f3rych obecno\u015b\u0107 bardzo cz\u0119sto nie zwraca si\u0119 uwagi podczas przygotowywania wniosku. \u00a0Powinna by\u0107 szersza p\u0142aszczyzna porozumienia pomi\u0119dzy naprawd\u0119 fajnymi poszukiwaczami a archeologami. I naprawd\u0119 nie ma co si\u0119 stawia\u0107 na ich miejscu \u2013 oni naprawd\u0119 maj\u0105 wiedz\u0119, do\u015bwiadczenie i o wiele wi\u0119cej pracy podczas swoich bada\u0144 ni\u017c my przy pisaniu sprawozda\u0144, kt\u00f3re s\u0105 nikomu niepotrzebne i kt\u00f3rych zasadniczo nikt nie czyta \u2013 ale urz\u0105d wymaga. Ponadto to archeolodzy podczas poszukiwa\u0144 zapewniaj\u0105 poszukiwaczom bezpiecze\u0144stwo w przypadku bardzo wa\u017cnych znalezisk.<\/p>\n
A pretekstem kolejnym do dzisiejszego tekstu by\u0142 ostatni odcinek \u201ePoszukiwaczy historii\u201d. Z rozp\u0119du ogl\u0105dam. Znaleziono ko\u015bci, groty, lejek \u2013 archeolog prowadz\u0105cy oceni\u0142 ich pochodzenie z czas\u00f3w kultury wielbarskiej, istniej\u0105cej jakie\u015b dwa tysi\u0105ce lat temu. Radek Herman, kt\u00f3ry niew\u0105tpliwie jest archeologiem, podj\u0105\u0142 niekt\u00f3re rzeczy w celu przekazania konserwatorowi. Ale co ma zrobi\u0107 \u201ezwyk\u0142y\u201d poszukiwacz w takim przypadku? Je\u015bli natrafi\u0142 na podobne przedmioty w weekend, czeka\u0107 na kontakt z Konserwatorem do dnia roboczego? Zakopa\u0107 grot czy ceramik\u0119 z powrotem? Je\u015bli zg\u0142osi takie miejsce w apce to b\u0119dzie r\u00f3wnoznaczne z tym, jakby zostawi\u0142 skarb na wierzchu. Pomijaj\u0105c fakt, czy b\u0119dzie wiedzia\u0142, co wykopuje i na co w\u0142a\u015bnie natrafi\u0142\u2026<\/p>\n
Dlatego my w swojej dzia\u0142alno\u015bci opieramy si\u0119 na wsp\u00f3\u0142pracy z archeologiem, fachowcami z prostej przyczyny: nie mamy wystarczaj\u0105cej wiedzy, by ocenia\u0107 znaleziska, ich wag\u0119 i znaczenie dla historii. Dwa lata prowadzimy akcj\u0119, kt\u00f3r\u0105 nadzoruje \u2013 cho\u0107 wcale w my\u015bl przepis\u00f3w nie musi \u2013 dr Ko\u0142osowski i dzi\u0119kujemy, \u017ce wytrwa\u0142 z nami prawie do ko\u0144ca. Ale problem polega na tym, \u017ce nie ka\u017cdy poszukiwacz musi mie\u0107 archeologa podczas swoich poszukiwa\u0144.<\/p>\n
Prawda jest taka, \u017ce dobry archeolog zazwyczaj jest zaj\u0119ty swoj\u0105 prac\u0105 i swoimi badaniami i prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, ma w nosie takich drobnych poszukiwaczy, bo zazwyczaj pracuje ze swoimi. Nie musi mie\u0107 czasu, ani ch\u0119ci, by cokolwiek identyfikowa\u0107 natychmiast z nades\u0142anego zdj\u0119cia, zw\u0142aszcza kiedy siedzi w wykopie i ma wa\u017cniejsze sprawy. Nie musi podejmowa\u0107 si\u0119 nadzoru poszukiwa\u0144 rzeczy, kt\u00f3re mo\u017cna znale\u017a\u0107 w wielu stronach kraju, cho\u0107 dla lokalnego miejsca mog\u0105 mie\u0107 one kolosalne znaczenie. Dlatego te\u017c i archeolodzy nie powinni w czambu\u0142 pot\u0119pia\u0107 tego hobby, jakim jest poszukiwanie \u015blad\u00f3w historii przez \u201ezwyk\u0142ych\u201d pasjonat\u00f3w, kt\u00f3rzy niejednokrotnie maj\u0105 ogromn\u0105 wiedz\u0119, pasj\u0119 i rado\u015b\u0107 ze sp\u0119dzania w taki w\u0142a\u015bnie spos\u00f3b wolnego czasu. Kt\u00f3rzy nie roszcz\u0105 sobie prawa do zast\u0119powania archeolog\u00f3w, nazywania siebie historykami czy zape\u0142niania muze\u00f3w eksponatami. Wielu poszukiwaczy, z kt\u00f3rymi zrobili\u015bmy wspania\u0142e wydarzenia, to s\u0105 osoby, kt\u00f3re w\u0142a\u015bnie tak profesjonalnie do tematu podchodz\u0105. I wszystkim im dzi\u0119kujemy za to, \u017ce byli z nami i mamy nadziej\u0119, \u017ce b\u0119d\u0105 nadal. Por\u00f3wnanie osoby, kt\u00f3ra ma takie hobby do zawodu lekarza \u2013 jak to pad\u0142o podczas posiedzenia senackiej komisji w trakcie omawiania projektu ustawy \u2013 by\u0142o kompletnym niewypa\u0142em. Poszukiwanie \u015blad\u00f3w historii, je\u015bli nie jest niszczone ewentualne \u015brodowisko jakiego\u015b znaleziska \u2013 nie zagra\u017ca niczyjemu \u017cyciu. Chyba, \u017ce jaki\u015b idiota znajdzie niewybuch i wrzuci go do ognia dziwi\u0105c si\u0119: \u00a0\u201eoooo, wybuch\u0142o\u201d \u2013 o ile w og\u00f3le b\u0119dzie mia\u0142 szcz\u0119\u015bcie lub czas si\u0119 zdziwi\u0107.<\/p>\n
I dlatego, \u017ce bywaj\u0105 i takie przypadki, t\u0142umaczenie, \u017ce w ka\u017cdym \u015brodowisku s\u0105 czarne owce, nas nie przekonuje. Jeste\u015bmy zdecydowanymi przeciwnikami nielegalnych poszukiwa\u0144, o czym ju\u017c niejednokrotnie informowali\u015bmy i chodz\u0105c po naszych terenach, na kt\u00f3re wypracowali\u015bmy sobie pozwolenia, widzimy\u00a0 paskudne \u015blady nielegalnej dzia\u0142alno\u015bci. Bo nadal s\u0105 tacy, dla kt\u00f3rych licz\u0105 si\u0119 tylko\u00a0 \u201efanty\u201d i \u201eile to mo\u017ce by\u0107 warte\u201d – \u00a0a przecie\u017c naprawd\u0119 nie o to chodzi\u2026 I czy dla takich os\u00f3b warto toczy\u0107 jakiekolwiek boje? Sk\u0142\u00f3ca\u0107 \u015brodowisko? Przecie\u017c nawet teraz, kiedy PZE doprowadzi\u0142o do a\u017c takich udogodnie\u0144, nadal s\u0105 osoby, kt\u00f3re w zasadzie chc\u0105, aby pozwolenie im smsem przysy\u0142ano, a najlepiej \u201e\u017ceby by\u0142o jak w UK\u201d lub ca\u0142kowicie bez \u017cadnych pozwole\u0144. Ile\u017c na forach by\u0142o pyta\u0144\u00a0 typu „to od kiedy b\u0119dzie mo\u017cna chodzi\u0107 bez pozwolenia” i ma\u0142o do kogo dociera\u0142o, \u017ce pozwolenie b\u0119dzie musia\u0142o by\u0107 zawsze, bez wzgl\u0119du na apk\u0119 czy inne wynalazki.<\/p>\n
Jeste\u015bmy ju\u017c po wyborach, ale sytuacja polityczna wcale nie jest \u0142atwa. P\u00f3ki co, wi\u0119kszo\u015b\u0107 ma opozycja- p\u00f3ki co zjednoczona, kt\u00f3ra g\u0142osowa\u0142a przeciw, cho\u0107 wielu z nich nie wiedzia\u0142o, przeciw czemu w\u0142a\u015bciwie g\u0142osuje. Na zasadzie” tamci uchwalili, to my jeste\u015bmy przeciw” teraz mo\u017ce si\u0119 jeszcze naprawd\u0119 wiele zdarzy\u0107. Zw\u0142aszcza, kiedy dojdzie do uchwalania bud\u017cetu pa\u0144stwa, kt\u00f3ry musi zosta\u0107 przyj\u0119ty. A to b\u0119dzie pierwszy sprawdzian zjednoczenia opozycji, kt\u00f3ra nie by\u0142a przychylna nowej ustawie.<\/p>\n
Je\u015bli nie b\u0119dziemy mieli na uwadze szeroko poj\u0119tego interesu spo\u0142ecznego, je\u015bli b\u0119d\u0105 nadu\u017cycia w kwestiach stosowania nowego prawa, je\u015bli poszukiwacze b\u0119d\u0105 widzie\u0107 tylko czubek w\u0142asnego nosa – pretensje o ewentualne zaostrzenie kar lub kolejne zmiany w tym prawie \u00a0b\u0119dzie mo\u017cna mie\u0107 wy\u0142\u0105cznie do siebie. Je\u015bli milcz\u0105co b\u0119dziemy na niezgodne z prawem zachowania wyra\u017ca\u0107 zgod\u0119, niestety zmian w prawie satysfakcjonuj\u0105cych wi\u0119kszo\u015b\u0107 nigdy nie b\u0119dzie. Powszechnie uwa\u017ca si\u0119, \u017ce milczenie wyra\u017ca zgod\u0119 \u2013 koniec, kropka po raz drugi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Zajmie si\u0119, to oczywiste. Tylko na nasze oko mo\u017ce w kwietniu, kiedy b\u0119dzie ju\u017c na sto procent wiadomo, \u017ce owa mityczna apka albo nie jest gotowa, albo nie ma jej wcale, albo wybuchnie jaka\u015b aferka zwi\u0105zana z tematem. Wcze\u015bniej nie b\u0119dzie na to ani czasu, ani powodu. Oczywi\u015bcie to nasze…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":885,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[25],"tags":[],"class_list":["post-884","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-naszym-zdaniem","wpcat-25-id"],"yoast_head":"\n